२६भाद्र सिराहा। सडक विस्तारका नाममा ८९ वर्ष पुरानो मन्दिर भत्काइँदा पनि स्थानीय र सरोकारवाला मौन!माडर (चन्द्रगञ्ज), सिरहा ।मधेस प्रदेश अन्तर्गत सिरहाको ऐतिहासिक सीमावर्ती क्षेत्र माडरमा राणाकालीन समयदेखि धार्मिक र शैक्षिक क्रान्तिको जग बसाल्ने विशिष्ट व्यक्तित्व झबुराम साहको झन्डै ९ दशक पुरानो ऐतिहासिक विरासत सडक विस्तारका नाममा सखाप पारिएको छ। माडर क्रान्तिको साक्षी र यस क्षेत्रकै पहिचान बनेको रामजानकी मन्दिर बाटो विस्तारका नाममा भत्काइँदा समेत स्थानीय सरकार र सरोकारवाला पक्ष पूर्ण रूपमा मौन बसेका छन्।
वि.सं. १९९७ को धार्मिक र वि.सं. २००२ को शैक्षिक क्रान्ति राणा शासनको कठोर कालखण्डमा समाजमा व्याप्त अज्ञानता र सांस्कृतिक अन्धकारलाई चिर्न झबुराम साहले तत्कालीन ’चन्द्रगञ्ज बजार’ (हालको माडर) मा एकैसाथ धार्मिक र शैक्षिक क्रान्तिको बिगुल फुकेका थिए। उनले विक्रम संवत १९९७ सालमा भव्य रामजानकी मन्दिरको निर्माण गराए। मन्दिर निर्माण मात्र होइन, समाजलाई संगठित र शिक्षित बनाउन उनले सोही मन्दिरको प्राङ्गणबाटै शिक्षाको ऐतिहासिक प्रारम्भ समेत गराए। उनको यही दूरदर्शी प्रयास र भूमिदानको जगमा पछि वि.सं. २००२ सालमा सिरहाकै गौरवका रूपमा श्री ब्रजमोहन झबुराम जनता माध्यमिक विद्यालयको विधिवत् स्थापना भएको थियो।
बाटो विस्तारका नाममा गौरवमय इतिहास समाप्त वि.सं. १९९७ सालदेखिको झन्डै ८९ वर्ष लामो गौरवशाली इतिहास बोकेको र ज्ञानको पहिलो पाठशाला बनेको त्यो ऐतिहासिक रामजानकी मन्दिरलाई हालै सडक चौडा गर्ने बहानामा भत्काइएको छ। विकासका नाममा क्षेत्रकै ऐतिहासिक, पुरातात्त्िवक र राजनीतिक महत्त्व बोकेको धरोहर भत्काइँदा झबुराम साहको अद्वितीय योगदानको साक्षी मेटिने खतरा बढेको छ। विडम्बनाको कुरा त के छ भने, यति ठूलो ऐतिहासिक क्षति हुँदा र माडर क्रान्तिको इतिहास नामेट पार्ने खेल हुँदा पनि स्थानीय जनप्रतिनिधि, दल र सरोकारवाला पक्ष लाचार र मूकदर्शक बनेर बसेका छन्।
कृष्णप्रसाद कोइराला र झबुराम साहको ऐतिहासिक विद्रोह यस मन्दिर र झबुराम साहको इतिहास नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनसँग समेत गहिरो गरी जोडिएको छ। नेपालका बहुसंख्यक जनता कस्तो दयनीय र गरिबीको अवस्थामा बाँचेका छन् भनी चन्द्रशमशेरको आँखा खोल्न कोइरालाले चन्द्रगञ्जबाटै गरीब जनताले लगाउने च्यातिएको झुत्रो कपडा पार्सल बनाएर काठमाडौँ पठाएका थिए। राणा शासकको मुटु कँपाउने उक्त ऐतिहासिक र साहसिक विद्रोहमा झबुराम साह कृष्णप्रसाद कोइरालाका मुख्य खम्बा र विशिष्ट सहयोगी बनेर उभिएका थिए।
पुनर्निर्माण र इतिहास संरक्षणको चौतर्फी माग मधेसको भूमिमा विद्रोह र चेतनाको जग बसाल्ने झबुराम साह र कृष्णप्रसाद कोइरालाको क्रान्तिकारी सम्बन्ध तथा सोचको प्रतीक रहेको सो मन्दिर भत्काइएपछि अहिले स्थानीय बुद्धिजीवी र सचेत नागरिकहरू आक्रोशित बनेका छन्। चन्द्रगञ्जको ऐतिहासिक धार्मिक, राजनैतिक र शैक्षिक इतिहास जोगाउन स्थानीय सरकार र सरोकारवाला निकायले आफ्नो रहस्यमय मौनता तोड्नुपर्ने र तत्काल सो मन्दिरलाई पूर्ववत् ऐतिहासिक स्वरूपमै पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने चौतर्फी दबाब दिनु जरुरी देखिन्छ ।
